Open Monumentendag in Woensdrecht

In Woensdrecht wordt op 12 en 13 september de vijfde editie van de Open Monumentendag gehouden.

Op deze twee dagen zetten diverse monumenten en ook musea hun duren open voor het publiek, waaronder plaatsen die alleen op de open Monumentendag te bezichtigen zijn.

Als opening dit evenement werd voor het gemeentehuis in Hoogerheide de 'Open Monumentendag vlag' gehesen door wethouder Maikel van der Poel en Wim van Hoek van het Comité Open Monumentendag in Woensdrecht.

Voor Woensdrecht nieuws bezochten we een aantal van de monumenten.

De Raadzaal was, toen het klooster nog bestond, de kapel van het klooster, het Philomenagesticht. Het klooster uit 1888 huisveste de zusters van de Jezus, Maria en Jozef congregatie. Het klooster werd gebruikt als school, een verblijf voor ziekelijke rustbehoevende zusters en had kamers voor welgestelde gepensioneerde dames.

In 1938 werd de kapel van het klooster gebouwd, ontworpen door architect Jacques Hurks. Nadat in 1984 de zusters het klooster verlieten is het als opleidingsgebouw voor de Mobiele eenheid van de politie gebruikt.  in 2002 is het klooster gesloopt maar is de kapel bewaard gebleven is nu in gebruik als raadzaal van het gemeentehuis.

Aan de Putse weg ligt landgoed Bieduinen met de villa prominent aan het einde van de oprijlaan. De villa is in de afgelopen jaren geheel gerenoveerd en gedeeltelijk gerestaureerd. Het is in gebruikt door Titurel. Hoofd Zorg bij Titurel, Martine van der Ruit gaf een rondleiding door het prachtig opgeknapte pand.

Titurel biedt een woon- en werkplek voor mensen met autisme, een verstandelijke beperking of andere psychische problematiek in de groene omgeving van Landgoed Bieduinen.

In de villa is een theeschenkerij gevestigd waar de bewoners van Titurel voor koffie thee en versnaperingen zorgen en een winkeltje waar spullen verkocht worden die door bewoners van Titurel zijn gemaakt. Er is een kapel en in de enorm verbouwde zijvleugel is nu een mooie vergaderzaal gecreërd.

In de theeschenkerij hangen twee schilderijen. Dat zijn de portretten van de heer en mevrouw Van Mierlo.

Katrien Muylaert, de directeur van Titurel, vertelde dat mevrouw Van Mierlo het landgoed na de oorlog had gekocht om er een bejaardenhuis van te maken, in samenwerking met de zuster van Oudenbosch.

Mevrouw Van Mierlo was een zeer vooruitstrevende vrouw en vond dat echtparen samen in het bejaardenhuis konden wonen en dat gehandicapte kinderen ook mee mochten. In die tijd heel ongebruikelijk.

Zo'n vijfendertig jaar geleden werd het 'bejaardenhuis' villa Bieduinen, door Titurel overgenomen omdat de rustige omgeving zo goed is voor de doelgroep van Titurel en sindsdien is er heel veel gebeurd. Naast dat het hoofdgebouw opgeknapt is, zijn er ook twee nieuwe gebouwen als woonruimte voor de bewoners van Titurel gebouwd en is het hele terrein opgeknapt.

Kijk voor meer informatie over Titurel en over de theeschekerij, de winkel en webshop en de mogelijkheden voor vergaderen en evenementen op de website van Titurel, www.titurel.nl.

Het oorlogsmuseum van Jan de Jonge is nu al zo'n twintig jaar gevestigd in het voormalig KMT (katholiek militair tehuis) aan de Putseweg. Daarvoor had De Jonge zijn museum in een schuur achter zijn huis in Sinoutskerke in Zeeland.

Bij de opbouw van het museum is De Jonge ook geholpen door vrijwilligers en één van deze vrijwilligers is de Schotse Colin Cook. Voormalig militair van de Britse Royal Artillery maar nu woonachtig in Zeeuws-Vlaanderen. Vandaag leidde hij in vol militair ornaat bezoekers rond in het museum.

Het museum bevat een schat aan objecten uit de tweede wereldoorlog. Voertuigen, wapens, uniformen maar ook heel veel zaken als communicatie apparatuur, en de praktische spullen die militairen elke dag nodig hebben. Ook kunnen bezoekers ervaren hoe het is om in een Duitse bunker te zitten en buiten staat een levensgroot kanon bij de oprit en nog een grotere achter het museum.

Het museum is geopend op iedere 2de zaterdag van de maand van 13.00 tot 17.00 uur en op 5 mei van 10.00 tot 17.00 uur. Op andere dagen alleen op afspraak. Kijk voor meer informatie op de website van het museum, www.oorlogsmuseumossendrecht.nl.

Aan de Bergsestraat in Huijbergen is molen Johanna te vinden. De molen is,  in opdracht van Petrus Johannes Backx, in 1862 gebouwd als  oliemolen en in de Tweede Wereldoorlog werd de molen gebruikt om graan te malen en elektriciteit op te wekken.

Uiteindelijk raakte de molen in verval en in 1966 heeft de gemeente Huijbergen de molen gekocht en laten restaureren. Momenteel is de molen weer in gebruik met vrijwilligers Judo Goris en Lucien van Loon als molenaars.

In de molen staat ook een antieke Deutz 11,2 liter dieselmotor uit 1922 die ook gebruikt kan worden om de maalstoel aan te drijven. Naast de molen bevind zich het bezoekerscentrum 't Molenhuis, waar ook exposities van de Heemkundekring gehouden worden en waar bezoekers een kopje koffie of thee kunnen drinken.

De molen en  't Molenhuis zijn normaal gesproken open op woensdag-, donderdag- en zaterdag-ochtend en op de eerste zondag van de maand 's middags.

Achter de molen is door vrijwilligers een prachtige tuin aangelegd met een grote zandbak voor kinderen, groente en fruit planten en veel meer. Het tuingereedschap wordt bewaard in de plaggenhut die door architect Paul Lucas is ontworpen en gebouwd. Achterlangs het terrein staan knotwilgen die elke drie jaar in maart door vrijwilligers van NL-Doet worden geknot.

Meer informatie over Molen Johanna is de vinden op de website van de molen, www.molenjohannahuijbergen.nl.

Het museum Wings over Woensdrecht is opgericht door ex-werknemers van Fokker en Aviolanda en ex-luchtmacht militairen, die allemaal als vrijwilligers aan het museum bijdragen. Het idee voor een museum werd geboren op een reünie van ex-Fokker medewerkers in 2015  en in 2019 werden de eerste bezoekers ontvangen.

Voorzitter Sjaak van Loon, vertelde dat het museum vanaf 2019 gevestigd was achter restaurant De Blauwe Pauw op de Volksabdij maar toen dat sloot is het museum in 2024 verhuist naar de huidige plek bij Aviolanda. In maart 2024 werd begonnen met de verhuizing en in september dat jaar was het museum weer 'in de lucht'.

Sommigen van de vrijwilligers zijn als vijftien- of zestienjarige in 1954 en 1955 begonnen bij Fokker als leerling vliegtuigmonteur en hebben er soms wel veertig jaar gewerkt. Momenteel zijn er vijftien vrijwilligers die het museum draaiend houden.

Het meeste van de museum collectie van Wings over Woensdrecht komt uit privé verzamelingen van ex-werknemers van Fokker en Aviolanda en ex-luchtmacht militairen. Bij het museum hoort ook een winkeltje waar souvenirs verkocht worden, er is een kleine filmzaal en er zijn speciale activiteiten voor kinderen.

Een van de vrijwilligers maakt vliegtuigmodellen. Sommige van de modellen die aan het plafond hangen, maar ook kleine modelletjes van bijvoorbeeld de Fokker Spin, het eerste Fokker vliegtuig. Sommige van die kleinere modelletjes zijn te koop, vanaf zo'n twintig euro per stuk. Dat geld wordt weer gebruikt voor het in stand houden van het museum.

Binnenkort komt er in het museum een expositie over de Slag om de Schelde en daar komt tegen die tijd op woensdrecht.nieuws.nl  meer informatie over.

Informatie over het museum is de vinden op de website van Wings over Woensdrecht, wings-over-woensdrecht.nl.

Aan Dorpsstraat 21 in Ossendrecht ligt de voormalige directeurswoning die in 1898 gebouwd is voor Frans de Beukelaar, het jongste directielid van familiebedrijf Stoompeekoffiefabriek Gebroeders de Beukelaar. 

Vanaf 2003 zijn Annemarie Visser en haar echtgenoot Kees Daleboudt de eigenaars en bewaarders van dit monumentale woonhuis.

Toen het echtpaar het pand in 2003 kocht moest er heel veel aan gebeuren maar kwamen er ook leuke verrassingen tevoorschijn. Toen bijvoorbeeld de latex verflaag van het plafond in de zitkamer werd verwijderd bleken er prachtige decoraties onder verborgen te zitten. De haarden zijn authentiek en Annemarie vertelde dat ze ook altijd meubilair gezocht hebben dat bij het pand past, zoals bijvoorbeeld de Amsterdamse kast in de achterkamer.

Tekenend voor de tijd dat het huis gebouwd werd is het geschilderde marmer dat op verschillende plaatsen in het pand te vinden is, evenals de karakteristieke tegelvloer in de kelder en de bijkeuken.

Een leuk detail uit een latere periode is een prachtig portret van Jim Morrison, de zanger van The Doors, dat door de dochter van een van de vorige bewoners op haar kamerdeur is getekend. De huidige eigenaars vinden dat dit een stukje van de historie van het pand is en daarom hebben ze de tekening laten zitten.

Op de vraag hoe het nu is om in zo'n monumentaal pand te wonen was het antwoord dat ze trots zijn om in dit mooie pand te wonen en dat ze zichzelf zien als bewaarders van dit stuk bouwkundig erfgoed voor het nageslacht. 

Andere monumenten die deze zaterdag te bezoeken waren zijn Museum den Aanwas, De R.K. St. gertrudiskerk in Ossendrecht, Landgoed Mattemburgh in Hoogerheide en de R.K. kerk Onze-Lieve-Vrouwe-Hemelvaart in Hoogerheide.

Op zondag 13 september is het Protestantse kerkhof/de Stompe Toren in Woensdrecht te bezoeken. In Ossendrecht openen Museum den Aanwas en de Protestantse kerk de deuren. In Hoogerheide is het Heemhuisje 't Kwartier, de Duitse bunker aan de Buitendreef en Wings over Woensdrecht te bezoeken. Het Wilhelmietenmuseum en Molen Johanna  zijn deze zaterdag open en in Putte staan Theehuis Gloriëtte en Kasteel Ravenhof op het programma.

Kijk voor meer informatie en het programmaboekje op de site van de gemeente Woensdrecht, www.woensdrecht.nl/openmonumentendag.