Vrijwilligers vierden 25 jaar Grenspark Kalmthoutse Heide

Grenspark Kalmthoutse Heide vierde afgelopen week zijn 25-jarig bestaan samen met de vrijwilligers die zich al jaren inzetten voor het gebied. Zij staan symbool voor de lokale betrokkenheid die het gebied al decennialang draagt. Wat begon bij mensen uit de streek die de waarde van dit unieke landschap zagen en ervoor opkwamen, groeide uit tot een sterke grensoverschrijdende samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland.

De bescherming van Grenspark Kalmthoutse Heide is van onderuit gegroeid. Lokale inwoners, gidsen, natuurliefhebbers, beheerders en vrijwilligers herkenden al vroeg de bijzondere waarde van de heide, vennen, bossen en landduinen. Hun betrokkenheid legde mee de basis voor het draagvlak dat vandaag nog altijd de kracht van het Grenspark vormt.

In 2001 gaf de Benelux formeel de start aan de Grensparkorganisatie. Sindsdien werken Vlaamse en Nederlandse partners samen aan natuur, landschap en beleving over grenzen heen.

Een landschap houdt niet op aan een landsgrens, gemeentegrens of eigendomsgrens. Daarom werkt de Grensparkorganisatie samen met overheden, natuurbeheerders, eigenaars, vrijwilligers en andere partners over grenzen heen aan het behoud en de ontwikkeling van dit unieke natuurgebied.

Lukas Jacobs, voorzitter Grenspark Kalmthoutse Heide:

“Grenspark Kalmthoutse Heide is een uniek gebied, maar ook een unieke samenwerking. Het voelt na 25 jaar evident om iedereen die betrokken is bij het gebied goed te kennen, maar dat was het bij de start niet. Grenspark is een erg goed samenwerkingsverband dat ervoor zorgt dat we niet naar de afzonderlijke eigendommen kijken, maar naar het gebied als één geheel.”

Die samenwerking zorgt voor samenhang in natuurbeheer, water, recreatie, educatie en communicatie. Ze maakt het ook mogelijk om gezamenlijke projecten uit te voeren, kennis te delen en grensoverschrijdend te werken.

In 25 jaar werd de samenwerking omgezet in concrete resultaten. Projecten droegen bij aan het herstel van heide, vennen, bossen, landduinen en natte natuur. Ook werd gewerkt aan een betere waterkwaliteit en waterhuishouding en aan sterkere ecologische verbindingen over de landsgrens heen.

Tegelijk zijn de mogelijkheden om het gebied te beleven sterk gegroeid. Wandel- en mountainbikeroutes, uitkijkpunten, onthaal, gidswerking, educatie en activiteiten voor jongeren brengen bewoners en bezoekers dichter bij de natuur. Zo gaan bescherming en beleving van het landschap hand in hand.

Tijdens de jubileumviering stonden de vrijwilligers centraal. Zij gidsen bezoekers, monitoren soorten, onderhouden routes, begeleiden jongeren, waken in de brandtoren, ontvangen bezoekers en ondersteunen het natuurbeheer. Ze zijn vaak verbonden aan verschillende organisaties, maar samen vormen ze een onmisbaar netwerk rond het Grenspark.

Vrijwilliger van het eerste uur Chris Vander Sypt, drijvende kracht achter de natuurgidsen van Nareka, organiseerde en begeleidde talloze wandelingen in het gebied.

“Ik heb de laatste jaren heel goed kunnen samenwerken met Grenspark Kalmthoutse Heide. Er is veel steun geweest vanuit Grenspark om projecten toe te lichten en bijvoorbeeld kennis over natuurmonitoring in het gebied bij te brengen aan de gidsen. Indrukwekkend hoe Grenspark met andere vrijwilligers de evolutie van soorten opvolgt. Dat is echt een hele grote meerwaarde voor de wandelingen die wij organiseren.”

Ook grensoverschrijdende natuurherstelprojecten blijven haar bij.

“Ik ben nauw betrokken geweest bij de wandelingen die werden georganiseerd in verband met het Life HELA-project aan de Ossendrechtse Duinen. De samenwerking aan dat project over de grens is echt mooi en nog steeds kom ik er graag. Het is een prachtig stukje heidelandschap geworden.”

Het jubileum biedt ruimte om terug te kijken, maar ook om vooruit te kijken. Het masterplan uit 2023 verruimt de blik naar een grotere regio en mogelijke nieuwe partners. Die visie bouwt voort op wat 25 jaar samenwerking heeft bewezen: samenwerken over grenzen heen levert meer kwaliteit op voor natuur, landschap, bewoners en bezoekers.

Foto's: Grenspark Kalmthoutse Heide